Haur Jolasa

Jolasaren garrantzia.

Jolasa, gizakion ezaugarri bat izateaz gain, animaliena ere bada. Hala ere, denon ezaguna da, espeziea zenbat eta eboluzionatuagoa izan jolasak gero eta konplexuagoak eta iraupen luzeagokoak direla. Beraz, pertsonak gara, hain zuzen ere, jokorik konplexuenetan aritzen garenok, eta haurtzaroan ezezik (nahiz eta gehien jolasten den aldia izan) gainontzeko bizitzaren aldietan ere jolasten gara.

Antzinetik, antropologoak zein historialariak jolasak gizakiaren eboluzioren parte-hartzen duela ohartu badira ere inork ez zion jolasari duen garantiza eman. Orain, gure buruari egiten diogun galdera hauxe da: zergatik ez daude eginda beharrezkoak diren ikerketak, etnia eta herri guztientzako betiko kulturaren atal honi buruzkoak? Ziur aski helduen begien humeen jarduera edo denbora galera bezala ilusita egon delako.

Egia esan, XVIII. Mende arte (Rousseau, Frübel) eta konkretuki, XIX. mende arte, psikologoak, biologoak eta filosofoak gai horretaz interesatu ziren arte, jolasa ez zen seriotan hartu, batez ere irakaskuntzaren ikuspuntutik. XX. mendean, jolasa hasi zen gogorki ikertzen, idazten eta ikasten, modu sakon batez, pedagogiatik eta psikologiatik batez ere, eta beranduago gorputz heziketatik. Gaur egun, inork ez du kultur honen atalak duen indarra arlo guztietan colocan jarri, nahiz eta batzutan ez-jakinduriak edota batzuen pentsamendu murriztuak kontrakoak izan.

Denon ezaguna da, jolasak umeengan duen eragina, jolasaren bidez motrizitateari ekiten baitiote. Horrela, helduen munduan ere sartzen dira fisikoki zein psikosozialki.

Adin bakoitzean jolasaren ezaugarriak eta helburuak desberdinak dira, interesak eta motibazioak ere desberdinak direlako. Ez da ahaztu behar, alde batean, humeen jolasetan mugimendua inportanteena del aeta, bestean, helduen jlasak sedentarioagoak direla, baina era berean, pertsonaren oreka eta besteekiko harremanak errazteko biderik onenetariko bat da.